Katma Değer Vergisi Kanunumuzda antrepo rejiminin uygulandığı mallar ithalat istisnası başlıklı bölüm içerisinde hüküm altına alınmıştır.
3065 sayılı KDV Kanununun 16/1-c maddesine göre, Gümrük Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların teslimi KDV’den istisnadır.
Transit Rejimi, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş ve ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanır.
KDV Kanunu transit rejim ve antrepo rejimi uygulanan malları aynı kategoride değerlendirmiş ve benzer KDV uygulamalarına konu etmiştir. Ancak benzer uygulama sahip olmasına rağmen yazımızda transit rejim uygulanan mallara yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır.
Yine Kanunun 17/4-ö maddesine göre, gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri KDV’den istisna tutulmuştur.
Yukarıda belirtilen Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde antrepo rejimine tabi malların;
1- Antrepo sahasında teslimi,
2- Antrepo sahasında söz konusu mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri,
KDV’den istisnadır.
KDV Kanunun 30/a maddesine göre, vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası (Bu Kanunun 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile (4) numaralı fıkrasının (ı) ve (ö) bentleri uyarınca katma değer vergisinden istisna edilen işlemler hariç) ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan katma değer vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez.
Antrepo rejimin uygulandığı malların tesliminde yüklenilen KDV’nin indirimine izin verilmemesini sebebi yukarıda belirtilen amir hükümdür. Ancak Kanun bazı hallerde vergiden istisna edilmiş işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin indirimine müsaade etmektedir.
Kanunda “istisna edilmiş işlemlere indirim” başlıklı 32 nci maddesinde, Bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri ile 17 nci maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirileceği belirtilmiştir.
Antrepo rejimin uygulandığı mallar (16/1-c) yukarıda bahsedilen madde de sayılmadığından; bu işlemler için yüklenilen KDV’nin indirimine ve devamında iadesine izin verilmez.
Ayrıca, yurt dışından satın alınıp yetkili antrepoya getirilen malların millileşmeden (serbest dolaşıma sokulmadan) tekrardan yurt dışı edilmesi işlemi, malların teslim anında Türkiye'de bulunması şartını sağlanmadığından, KDV Kanununun 6 ncı maddesine istinaden KDV'ye tabi olmayacak ve ihracat olarak değerlendirilmeyeceğinden yine yüklenilen KDV’nin indirimine ve iadesine izin verilmez.
Hülasa, antrepo rejimine tabi malların (16/1-c) teslimi işlemleriyle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, KDV Kanunun 30/a maddesi kapsamında hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez. Başka bir deyişle indirilecek KDV olarak dikkate alınamaz. Ancak 30/a maddesinde 17/4-ö maddesi ile ilgili parantez içi hüküm bulunduğundan antrepo rejimi kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleriyle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi hesaplanan katma değer vergisinden indirilebilecektir. İndirilen KDV yine söz konusu işlem (17/4-ö) Kanunun 32 nci maddesinde sayılmadığından iadeye konu edilemeyecektir.
Kanununun 17/4-ö maddesine göre, gümrük antrepoları ve geçici depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda, ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri KDV’den istisna edildiğinden, antrepo rejiminin uygulandığı sahada verilen istisna kapsamındaki ardiye, depolama ve terminal hizmetlerin ifasını gerçekleştirmek için (etiketleme, paketleme, istifleme, taşıtlara yükleme vb.) üçüncü kişilerden alınan işçilik, iş makinesi kiralanması ve vinç hizmetleri ile iş makineleri ve taşıtlar için alınan akaryakıt vb. teslimleri, istisna kapsamında değerlendirilmeyeceğinden genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabidir. (28.01.2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.31.15.01-KDV-5-12-14 sayılı özelge)
Antrepoda bulunan transit malların (serbest dolaşıma sokulmayan) paketlenmesinde kullanılacak ambalaj malzemesi alımı, antrepoya kadar ambalaj malzemesinin nakliyesi ve antrepodaki yetkili firmaya ödenen bedel üzerinden hesaplanan KDV'nin, 3065 sayılı Kanunun 30/a maddesi uyarınca firmanız tarafından indirim ve iadeye konu edilmesi mümkün bulunmamaktadır. (02.11.2020 tarih ve 21152195-130[99-2019.2252]-E.322301 sayılı özelge)
Gümrük antrepolarında ithalat ve ihracat işlemlerine konu mallar ile transit rejim kapsamında işlem gören mallar için verilen yükleme, boşaltma hizmetleri ile ithalat ve ihracat işlemlerine konu olması ya da transit rejim kapsamında işlem görmesi kaydıyla dökme bakliyat ürünlerinin söz konusu yerlerde kepçe ile istifi, kamyonlara yüklenmesi, manipülasyonu hizmetleri KDV’den istisnadır. (29.09.2011 tarih ve B.07.1.GİB.4.33.15.01-2010-701-98-63 sayılı özelge)
Antrepoda bulunan transit mallara ilişkin gümrük müşavirliği hizmetinin, Türkiye'de ifa edilmesi ve hizmetten Türkiye'de faydalanılması nedeniyle genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisine tabi tutulması gerekmekte olup, söz konusu faturalarda yer alan KDV’nin KDV Kanunun 30/a maddesine göre indirim olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
İndirim konusu yapılamayan KDV’nin gelir ya da kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak dikkate alınabileceği tabiidir.
Buna göre, antrepo rejimine tabi tutulan mallara ilişkin yapılan işlemlerde;
1-Antrepo rejiminin uygulandığı sahada yapılan mal satışlarında KDV hesaplanmaması,
2-Antrepo rejiminin uygulandığı sahada bulunan mallar için alınan ardiye, depolama ve terminal hizmetleri için KDV ödenmemesi,
3- Antrepo rejiminin uygulandığı sahada bulunan mallar için alınan gümrük müşavirliği hizmetleri için KDV ödenmesi, ancak antrepo rejiminin uygulandığı sahada bulunan malların Kanunun 16/1-c maddesi kapsamında teslimi halinde ödenen KDV’nin indirim KDV olarak dikkate alınmaması,
4- Antrepo rejiminin uygulandığı sahada bulunan malların paketlenmesinde kullanılacak ambalaj malzemesi alımı, antrepoya kadar ambalaj malzemesinin nakliyesi ve antrepodaki yetkili firmaya ödenen bedel üzerinden KDV ödenmesi, ancak antrepo rejiminin uygulandığı sahada bulunan malların Kanunun 16/1-c maddesi kapsamında teslimi halinde ödenen KDV’nin indirim KDV olarak dikkate alınmaması,
5-İndirim konusu yapılamayan KDV’nin alış da maliyet satış da gider olarak dikkate alınması,
Uygun olacaktır.
Bilal SIRÇA
Yeminli Mali Müşavir